vrijdag 10 september 2021

Koorrepetitie via Zoom? De Music Box zorgt dat je synchroon kan zingen!

De World Choir Games (WCG) onderzoekt technologieën die zorgen voor een perfecte samenklank als koorleden verspreid zijn over verschillende locaties.

Je kwam ze vast al eens tegen in coronatijden: hartverwarmende filmpjes zoals dit. Mensen zingen samen de lockdownblues van zich af – ieder vanuit zijn eigen kot, maar toch in perfecte harmonie.

Zo’n opname van een afstandskoor is nog veel indrukwekkender dan je denkt. Want het is een huzarenstukje om alle afzonderlijke bijdragen te combineren tot een welluidend geheel.

Probeer het maar eens: een zangstonde met een vriend of collega op Zoom of Microsoft Teams. Dan merk je snel dat standaard vergadersoftware niet geschikt is om in real time en op verschillende locaties samen muziek te maken.

Uitdagingen voor synchroon zingen op afstand

Waarom is een virtuele koorstonde zoveel moeilijker dan een virtuele vergadering? Om twee redenen: slechte geluidskwaliteit en veelvuldige vertraging.

Verbaast het je dat hedendaagse vergadersoftware en -hardware überhaupt nog met vertragingen kampt? Dat komt omdat je het niet merkt als je gesprekspartner gemakkelijk 40 milliseconden of meer achterloopt op jou (en vice versa). Maar als jullie samen zingen, leidt elke vertraging van meer dan 10 tot 20 milliseconden tot een ondraaglijke kakofonie.

Voor koren en muziekensembles zijn repetities op afstand daarom moeilijk te organiseren. En afstandsconcerten zijn helemaal uitgesloten. Tenzij de technologie kan bijbenen met hun eisen. En dat is precies waar Imec en de World Choir Games aan werken.

Komt de redding van 5G?

De WCG en hun technologie- en innovatiepartner Imec zoeken al een tijdje naar technologische manieren om de repetities en concerten van koren te ondersteunen.

Vóór de coronacrisis bedachten ze al een manier om geavanceerde (biometrische) sensors in te zetten tijdens koorsessies. Dat zorgde voor totaal nieuwe inzichten in de ervaringen van koorzangers, dirigenten en leden van het publiek.

Toen kwam het coronavirus en zijn impact op de organisatie van de World Choir Games. Imec en de WCG gooiden het roer om en kwamen met een nieuw concept. Ze richten nu hun pijlen op de twee hindernissen voor afstandsrepetities en -uitvoeringen: kwaliteit en vertraging. Dan doen ze door:

  1. Ontwikkeling van de Music Box: een gebruiksvriendelijke hardwarecomponent met een goede microfoon en/of audio-input, een minicomputer, kwaliteitsvolle geluidskaart, 5G-modem en andere netwerkopties. Zo’n Music box zou voor relatief weinig geld kunnen worden ontwikkeld, zodat die binnen het bereik komt van koorgezelschappen.
  2. Verkenning van de mogelijkheden van het supersnelle mobiele 5G-netwerk om te zorgen voor een ongekend kleine signaalvertraging.

De uitrol van het 5G-netwerk is nog volop aan de gang. Daarom gaan Imec en de WCG er van uit dat er niet overal een 5G-aansluiting zal zijn op de plaatsen waar de Music Box gebruikt zal worden. We bekijken dus ook zeker andere connectiemogelijkheden, zoals het klassieke wifi- of bekabelde netwerken.

Projectaanpak voor Music Box

Het actieplan bestaat uit twee fasen:

  1. Met een proof-of-concept in de maand mei hebben we de haalbaarheid van het project bewezen. We ontwikkelden vier Music Boxes die het voor vier koorleden mogelijk maakten om samen te zingen met een kwaliteit en vertraging die volstaat voor een vlotte repetitie. Dit was een test in ideale omstandigheden: we gebruikten een supersnelle dataverbinding binnen hetzelfde gebouw.
    Tijdens de test en ook nadien sprokkelden we meer inzichten over de technologische eisen en de verwachtingen van de gebruikers.
  2. Nu breiden we de schaal uit: een volledig koor moet samen kunnen zingen en we bekijken of de oplossing ook bruikbaar is in minder ideale omstandigheden: wat met langere afstanden, lukt samenzingen ook voor zangers die verspreid zijn over Vlaanderen of zelfs daarbuiten? We gaan ook testen met met niet-zangers en voor andere opstellingen dan koren: jazzbands, rockgroepen of waarom niet een volledig orkest?
    Voor deze tweede fase maken we ook een gebruikersvriendelijke softwareoplossing: niet elke koorzanger is vertrouwd met technische aspecten als jitter-buffers en sample rates. Voor deze oplossing doet WCG beroep op een tweede partner, Delta Source, een jong en enthousiast Vlaams IT bedrijf dat zich geëngageerd heeft om het WCG team te helpen de Music Box op de WCG te lanceren.

Verloopt alles volgens plan? Dan overwegen we een uitrol op grote schaal. Alle partners verbonden zich ertoe om de inzichten, hardware-ontwerpen en software die voortkomen uit dit project te delen – in open source formaten. Dat zal de impact van dit project vergroten. En het stelt andere partijen in staat om op basis van deze eerste fases nieuwe wegen in te slaan.

Waar staan we nu?

Het aantal deelnemers aan het project is uitgebreid: er is niet alleen interesse uit de koorwereld, maar ook Vlamo (orkesten), Muziekmozaïek (jazz & folk), Vi.be (pop & rock) en Wisper (muziekeducatie) zijn op de kar gesprongen. Op die manier zijn zo goed als alle belangenverenigingen uit de amateurmuziekscène betrokken in het consortium rond de Music Box!

De proof-of-concept faze is succesvol afgerond en we hebben de feedback van de deelnemers meegenomen. Alle andere consortiumleden hebben ook hun wensen op tafel gelegd en we weten nu heel goed waar we heen willen. Sinds kort werken we bovendien samen met Digital Stage, een soortgelijk initiatief uit Duitsland. Zij hebben dezelfde prioriteiten als Music Box: geluidskwaliteit optimaliseren, vertraging minimaliseren en alle bevindingen delen met de wereld.

Imec legt nu de laatste hand aan een doordachte keuze van de hardwarecomponenten, terwijl de specialisten bij Delta Source alle zeilen bijzetten om een mooie ervaring van de Music Box gebruikers te verzekeren.

We weten het allemaal: muziek heeft de kracht om mensen samen te brengen. Dankzij het Music Box-project zullen ook fysieke afstanden die kracht niet verzwakken.

Maxresdefault

Deel deze pagina op

30 oktober tot 7 november 2021, Vlaanderen

Sing together share happiness

In samenwerking met

  • Vlaanderen verbeelding werkt naakte versie
  • interkultuur
  • Koor Stem
  • Gent
  • Antwerpen